زربين هاي رودبار در حال نابودي .......

رويشگاهاي زربين شهرستان رودبار در سكوت روبه نابودي مي روند ...............

گونه هاي سوزني برگ مانند زربين از دير باز به جهت سرعت رشد ، نرمش اكولوژيكي ، اجراي عمليات جنگلكاري در روي تپه هاي شني اراضي كم بارده و مقاوم و سازگار به صخره ها فرسايش يافته و شيب هاي تند و جنگل هاي ميان بند شمال و ايجاد فضاي سبزمورد توجه قرار گرفته است .

بيشتر سهم رويش اين درخت در ايران در حسن آباد مازندران و شهرستان رودبار يافت مي گردد .

در طول سالهاي اخير گزارش ها و مشاهدات عيني در خصوص خشكيدگي درختان زربين در سطح جنگلكاري حوزه اداره منابع طبيعي شهرستان رودبار مشاهده گرديده است .به منظور تحقيق در ارتباط با مسئله فوق جنگلكاري در مناطق مختلف شهرستان از جمله رويشگاه سيدان ، رستم آباد ، اطراف رودبار و منجيل تعيين ميزان آلودگي ، محيط كشت و ... كه عواملي مانند بيماري قارچ Pestaotiopsis funereal و تار عنكبوتي ريشه Tramates radiciperda عامل پوسيدگي سفيد چوب Collybia xylophila و همچنين عامل خسارت بر روي چوب ها درخت Phytophthora cryptogeaتعيين گرديد . ميزان آلودگي درختان زربين در منطقه رويشگاهي زربين ماندآبان رستم آباد به مراتب بسيار بالا و خسارت در حد گسترده تا حدود 70 درصد مي باشد .مديريت منابع طبيعي و جنگلكاري مي بايست قطع و خروج درختان آلوده از محل و سريعا جايگزين نمودن درختان جديد و مقاوم در عرصه را اقدام نمايد .

ارزش و اهمیت این رویشهای جنگلی زربين از سالیان گذشته برای متخصصین و مسئولین امر مورد توجه بوده كه در بحث مهم بودن زربين ، مجلس شورای اسلامی در سال 1371 زربين را به عنوان یکی از ذخائر جنگلی کشور محسوب شده و قطع آن ممنوع گردید.

قانون حفظ و حمایت از منابع طبیعی و ذخائر جنگلی کشور مصوب 5/7/1371 مجلس شورای اسلامی

ماده 1- از تاریخ تصویب این قانون گونه های درختانی از قبیل شمشاد يا همان كيش، زربین، سرخدار، سرو خمره ای، سفیدپلت، حرا و چندل، ارس، فندق، زیتون طبیعی، بنه (پسته وحشی)، گون، ششم، گردو (جنگلی) و بادام وحشی(بادامک) در سراسر کشور جزء ذخائر جنگلی محسوب و قطع آنها ممنوع می باشد. "

در ادامه این قانون وزارت جهاد سازندگی (وزارت جهاد کشاورزی فعلی) موظف به شناسایی و حفاظت مناطق استقرار این گونه ها شده و قطع آنها تنها بر اساس طرح مصوب در موارد خاص و بنابرضرورت و مسائل فنی و توسعه گونه های دیگر به تایید وزارت مجاز شمرده شده است.

يكي ديگر از عوامل نابودي اين گونه جاده سازی در جنگلهای زربین است

در سالهای اخیر بخشهای زیادی از رویشگاه زربین تخریب شد. = اتوبان قزوین- رشت بوده که در منطقه رودبار بخشهایی از جنگلهای زربین تخریب شد. اگر این تخریبها را ضرورت ناگزیر توسعه بدانیم و فرض بگیریم بر اساس طرح مصوب و ارزیابی زیست محیطی انجام شده است، سوالی که مطرح می شود این است که برای کاهش اثرات سوء تخریب انجام شده و احیای جنگلها از جمله در شیبهای مجاور بزرگراه چه برنامه هایی در طرحهای مصوب در نظر گرفته شده است؟ اکنون پس از عملیات جاده سازی، بخشهای زیادی از دامنه های جنگلی تبدیل به دیواره ها و شیبهای بدون پوشش گیاهی شده و علاوه بر تخریب مناظر و جاذبه های توریستی، فرسایش خاک را شدت بخشیده است. با توجه به اینکه تجدید حیات طبیعی در جنگلهای رودبار و منجیل از وضعیت مناسبی برخوردار است، بذر پاشی و محدود کردن حضور دام می تواند احیای طبیعی جنگلهای زربین منطقه را در پی داشته باشد.

معادن و جنگلهای زربین

متاسفانه در سکوت مسئولین و دستگاههای نظارتی، بهره برداری از معادن در محدوده جنگلهای کمیاب زربين هرروز رو به گسترش است. هجوم ماشین آلات به جنگلهای زربين تخریب کامل پوشش گیاهی و تاراج خاک و سنگ و بستر رویشگاه و درنهایت به جا ماندن هکتارها زمین بیابان شده و بدون پوشش گیاهی نتیجه مجوز بهره برداری معادن در دل جنگلهای زربين است. متاسفانه نمونه های این امر در اطرف اتوبان منجيل و رودبار ، رودبار به رشت گسترده گي معادن سنگ ، و همچنين در جاده قديم رودبار به رستم آباد به معادن فراوان برداشت ماسه كوهي كه باعث نابودي جدي جنگل ها و رويشگاهاي زربين شده است نمونه بارز آن رويشگاه زربين ماندآبان رستم آباد .خواهشمنديم مسئولين امر گامي بردارند .

ميدانيم كه با سكوتمان زود دير مي شود .

رضا حيدري

اردیبهشت سبز...